Các thuật ngữ thường gặp quanh một đợt IPO
Khi đọc về một đợt chào bán cổ phiếu lần đầu, người mới thường vấp ở thuật ngữ nhiều hơn ở khái niệm. Bài viết gom các thuật ngữ thường gặp thành ba nhóm theo thứ tự xuất hiện trong một đợt IPO, mỗi thuật ngữ kèm một câu giải nghĩa. Phần khái niệm nền tảng có ở bài kiến thức về chào bán chứng khoán lần đầu.
Nhóm về hồ sơ và cấp phép
- IPO: viết tắt của Initial Public Offering, là chào bán chứng khoán lần đầu ra công chúng nhằm huy động vốn.
- Giấy chứng nhận đăng ký chào bán: văn bản do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cấp. Doanh nghiệp chỉ được chào bán sau khi có giấy này.
- Bản cáo bạch: tài liệu công bố thông tin chính thức của đợt chào bán, gồm thông tin doanh nghiệp, tình hình tài chính, mục đích sử dụng vốn, rủi ro, giá và số lượng chào bán.
Nhóm về phân phối
- Bảo lãnh phát hành: dịch vụ của tổ chức bảo lãnh hỗ trợ doanh nghiệp phân phối chứng khoán. Có hai kiểu: một kiểu tổ chức bảo lãnh mua phần chưa phân phối hết, kiểu còn lại chỉ nỗ lực phân phối và không mua phần còn lại.
- Đại lý phân phối: đơn vị nhận đăng ký mua và tiền đặt mua của nhà đầu tư. Tên đại lý được ghi trong bản cáo bạch.
- Phân bổ theo tỷ lệ: cách chia chứng khoán khi tổng số đăng ký mua vượt số chào bán, theo phương án nêu trong bản cáo bạch.
Nhóm về giao dịch sau chào bán
Minh hoạ: ipo
- Niêm yết: đưa chứng khoán lên giao dịch trên sở giao dịch, cụ thể là HOSE hoặc HNX. Đây là việc khác với IPO, vì IPO là huy động vốn còn niêm yết là đưa lên sàn.
- Đăng ký giao dịch: hình thức đưa chứng khoán vào giao dịch trên UPCoM, thay cho niêm yết.
- Giá tham chiếu ngày đầu: mức giá được công bố trước phiên giao dịch đầu tiên, làm gốc để tính biên độ dao động của phiên đó.
Ba thuật ngữ hay bị nhầm với nhau
Giá chào bán, giá tham chiếu ngày đầu và giá khớp trên sàn là ba mức giá khác nhau. Giá chào bán ghi trong bản cáo bạch cho đợt IPO. Giá tham chiếu ngày đầu chỉ là gốc tính biên độ của phiên đầu. Giá khớp trên sàn hình thành từ các lệnh đối ứng.
🔗 Xem thêm: Bullish là gì? Phân biệt với bearish và với bull market
Minh hoạ: ipo
🔗 Xem thêm: Quỹ ETF là gì? Định nghĩa theo luật và cơ chế hai tầng
Sự khác nhau giữa huy động vốn và niêm yết được phân tích trong bài phân biệt IPO với niêm yết và cách đọc một đợt chào bán. Sau niêm yết, giá cổ phiếu có thể cao hơn hoặc thấp hơn giá chào bán, và không có bảo đảm nào về giá. Vì vậy, biết đúng tên từng mức giá là bước đầu tiên để đọc thông tin về một cổ phiếu mới lên sàn.
Kết luận
Các thuật ngữ trên trải qua ba chặng: hồ sơ và cấp phép, phân phối, giao dịch sau chào bán. Nắm đúng nghĩa từng thuật ngữ giúp đọc bản cáo bạch và thông báo của đợt chào bán chính xác hơn. Nội dung mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư.
Minh hoạ: ipo
#ipo #thuatngu #chaoban #chungkhoan